Economie en openbare financiën voor bestuur & organisatie (2025/2026: Periode 4)

Bekijk rooster Print deze pagina

Cursusdoel


Na afronding van deze cursus heeft de student:
  • kennis en begrip van de voor besturen en organiseren relevante economische begrippen en financiële overheidsinstrumenten, en inzicht in het belang hiervan, voor publieke vraagstukken;
  • inzicht in enkele cruciale maatschappelijke en politieke dimensies van economie en openbare financiën met oog voor de diversiteit aan benaderingen en achtergronden die hierbij een rol spelen;
  • geleerd deze theoretische ondergrond en de reflectie daarop te gebruiken bij het kritisch analyseren van praktijksituaties op het gebied van besturen en organiseren van publieke vraagstukken en deze analyse om te zetten in theoretisch onderbouwde handelingsrichtingen;
  • geleerd hierbij zelf te komen tot een kritisch beargumenteerd oordeel dat mede gebaseerd is op relevante sociaal-maatschappelijke, wetenschappelijke en ethische aspecten rond economische vraagstukken.

Vakinhoudelijk

De cursus Economie en Openbare Financiën richt zich op maatschappelijke vraagstukken vanuit een economisch en publiek-financieel perspectief. Denkend als economen benaderen we tal van belangrijke maatschappelijke vraagstukken waarin de relatie overheid-markt centraal staat. Denk hierbij aan vragen als: Welke beleidsinterventies zijn effectief om de woningmarkt uit het slop te trekken? Hoe zorgen we ervoor dat onze verzorgingsstaat of zorgstelsel financieel houdbaar blijven? Wat zijn de voor- en nadelen van een hogere vermogensbelasting? Wat zijn de financiële consequenties van de transitie naar een duurzame samenleving?

Vanuit een economisch theoretisch perspectief staat niet op voorhand vast dat de overheid deze vraagstukken moet oplossen. In het ene geval kan de markt of de samenleving deze vragen beter aanpakken of hoeft de overheid slechts een beperkte rol te spelen. In andere gevallen heeft de overheid wel een grote rol. Dan rijst de vraag hoe de overheidsfinanciën precies moeten worden ingericht om de maatschappelijke vraagstukken zo goed mogelijk te adresseren. Hoewel het antwoord op deze vraag uiteindelijk normatief en dus politiek van aard is, proberen we ons bij het beantwoorden ervan ook te baseren op het sterkst mogelijke wetenschappelijk economische fundament.

Maatschappelijke vraagstukken
Elk jaar staan verschillende maatschappelijke vraagstukken centraal in deze cursus, die we met uiteenlopende economische inzichten analyseren. Enkele voorbeelden van vraagstukken uit de cursus zijn:
  • Woningcrisis. Hoe lossen we de krapte op de huur- en koopmarkt op en houden we wonen betaalbaar? In hoeverre dient de overheid een actief stimuleringsbeleid te voeren voor woningbezit?
  • Vermogensongelijkheid. Hoe krijgen we economische ongelijkheid in de Nederlandse samenleving en haar oorzaken beter in beeld? In hoeverre is het een overheidstaak om deze ongelijkheid tegen te gaan?
  • Innovatie. Wat is de rol van de overheid in het bevorderen van innovatie in de private sector? Hoe kan beleid het beste de Nederlandse economie en concurrentiepositie versterken?

In het eerste deel van de cursus worden de relevante theorieën behandeld en getoetst in een tentamen. In het tweede deel van de cursus zet je de in het eerste deel behandelde economische theorie en empirische onderbouwing in om in kleine groepjes een maatschappelijk vraagstuk te analyseren en hiervoor een economische interventie te formuleren. De opdracht voor deze beleidsinterventie heeft zowel een verbale component in de vorm van een presentatie (40% van het deelcijfer) als een schriftelijke component in de vorm van een uitgebreide beleidsnotitie (60% van het deelcijfer).

Werkvormen

Hoorcollege

Werkcollege

Toetsing

Groepsopdracht beleidsinterventie

Verplicht | Weging 40% | Minimum cijfer 5,0 | ECTS 3

Digitaal tentamen

Verplicht | Weging 60% | Minimum cijfer 5,0 | ECTS 4,5

Ingangseisen en voorkennis

Ingangseisen

Er is geen informatie over verplichte ingangseisen bekend.

Voorkennis

n.v.t.

Voertalen

  • Nederlands

Cursusmomenten

Gerelateerde studies

Tentamens

Er is geen tentamenrooster beschikbaar voor deze cursus

Verplicht materiaal

  • LITERATUUR
    Chang, H.-J. (2014). Economie: de gebruiksaanwijzing. Nieuw Amsterdam. (Te bestellen op de website van de uitgever en elders.)
  • LITERATUUR
    Digitaal beschikbaar of te downloaden via Brightspace: • de Kam, C. D., Bolhuis, W. D. & Lukkezen, J. H. J. (2024). Overheidsfinanciën: economie van de collectieve sector • Mazzucato, M. (2018). Mission-oriented innovation policies: challenges and opportunities. Industrial and corporate change, 27(5), 803-815. • Raworth, K. (2017). Donuteconomie: in zeven stappen naar een economie voor de 21e eeuw. Nieuw Amsterdam. (2 hoofdstukken) • Stiglitz, J. E., & Rosengard, J. K. (2015). Economics of the public sector: Fourth international student edition. WW Norton & Company.

Aanbevolen materiaal

Er is geen informatie over de aanbevolen literatuur bekend

Opmerkingen

STATUS: verplichte cursus voor B&O bachelorstudenten

Coördinator

dr. J.P. Simons j.p.simons@uu.nl

Docenten

dr. J.P. Simons j.p.simons@uu.nl
L.R. Stam MSc l.r.stam@uu.nl
dr. L. De Waele l.dewaele@uu.nl

Inschrijving

Let op: deze cursus is niet toegankelijk voor studenten van andere faculteiten, bijvakkers mogen zich dus niet inschrijven.

Inschrijving niet via OSIRIS
Permanente link naar de cursuspagina
Laat in de Cursus-Catalogus zien
Laat in MyTimetable zien